Hướng dẫn tra cứu thông tin thuốc chính thống từ Bộ Y tế

Để tra cứu thông tin thuốc chính thống, bạn có thể dùng các nguồn do Bộ Y tế và cơ quan trực thuộc vận hành: cổng thông tin của Cục Quản lý Dược để xem văn bản thu hồi, cảnh báo thuốc giả và tra cứu số đăng ký; trang của Cục An toàn thực phẩm cho thực phẩm bảo vệ sức khỏe; cổng thông tin Bộ Y tế cho thông cáo chung; và trang Sở Y tế địa phương. Bài viết hướng dẫn bạn nên tìm gì, ở đâu, và cách đọc kết quả. Giao diện các trang có thể thay đổi theo thời gian, nhưng nguyên tắc tra cứu vẫn như vậy.

Bản đồ các nguồn thông tin chính thức

Tra số đăng ký của một thuốc

Số đăng ký là mã do cơ quan quản lý cấp cho thuốc được phép lưu hành. Thông thường số này in trên hộp với ký hiệu như «SĐK» hoặc «Số đăng ký», hoặc số giấy phép nhập khẩu với thuốc nhập theo diện đặc biệt.

1. Tìm số đăng ký trên hộp thuốc. Ghi kèm tên thuốc, hoạt chất, hàm lượng, nhà sản xuất.
2. Vào mục tra cứu thuốc trên hệ thống do Cục Quản lý Dược vận hành. Cục có cơ sở dữ liệu thuốc trực tuyến và cổng dịch vụ công; bạn có thể tìm đường dẫn từ trang chủ dav.gov.vn.
3. Nhập số đăng ký hoặc tên thuốc.
4. So sánh kết quả với hộp thuốc: tên, hoạt chất, hàm lượng, dạng bào chế, quy cách đóng gói, cơ sở sản xuất, cơ sở đăng ký.
5. Kiểm tra hiệu lực: số đăng ký còn hiệu lực hay đã hết hạn, bị rút.

Nếu không tìm thấy số đăng ký, hoặc thông tin không khớp, đó là dấu hiệu bất thường. Hãy hỏi dược sĩ và cân nhắc không dùng sản phẩm.

Tra thông báo thu hồi và cảnh báo thuốc giả

Cục Quản lý Dược thường công bố văn bản dưới dạng công văn gửi Sở Y tế các tỉnh, thành phố. Nội dung thường gồm: tên thuốc, số đăng ký, số lô, hạn dùng, cơ sở sản xuất, lý do (không đạt chất lượng hay nghi ngờ là thuốc giả), mức độ vi phạm và yêu cầu thu hồi.

Cách tìm hiệu quả

• Dùng ô tìm kiếm trên trang dav.gov.vn với tên thuốc hoặc tên hoạt chất.
• Xem mục tin tức hoặc văn bản liên quan đến chất lượng thuốc.
• Dùng công cụ tìm kiếm với cú pháp: tên thuốc + «thu hồi» + «Cục Quản lý Dược», sau đó chỉ mở kết quả từ tên miền .gov.vn.
• Kiểm tra trang Sở Y tế nơi bạn ở, vì nhiều Sở đăng lại công văn kèm hướng dẫn cho địa phương.

Đọc văn bản đúng cách

Hãy chú ý phạm vi: phần lớn quyết định thu hồi áp dụng cho số lô cụ thể. Với thông báo thuốc giả, văn bản thường mô tả đặc điểm phân biệt hàng thật và hàng giả, như màu in, chữ, số lô không có trong hồ sơ của nhà sản xuất. Đối chiếu từng chi tiết với hộp thuốc của bạn. Bài các vụ ngộ độc thuốc giả điển hình tại Việt Nam giải thích thêm về các khuôn mẫu thường được cảnh báo.

Tra cứu thực phẩm bảo vệ sức khỏe

Thực phẩm chức năng không có số đăng ký thuốc mà có hồ sơ công bố sản phẩm. Tra cứu:

1. Tìm số giấy tiếp nhận đăng ký bản công bố trên nhãn.
2. Tra trên hệ thống của Cục An toàn thực phẩm bằng tên sản phẩm hoặc tên doanh nghiệp.
3. So sánh thành phần, công dụng đã công bố với lời quảng cáo.
4. Xem mục cảnh báo của Cục An toàn thực phẩm để biết sản phẩm có bị nêu tên không.

Xem thêm bài nhận diện trang web bán thực phẩm chức năng giả mạo.

Kiểm tra nhà thuốc có được cấp phép

Sở Y tế các tỉnh, thành thường công bố danh sách cơ sở kinh doanh dược được cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện. Một số địa phương có công cụ tra cứu trực tuyến. Bạn cũng có thể yêu cầu nhà thuốc cho xem giấy chứng nhận, thường được treo công khai, và kiểm tra tên người phụ trách chuyên môn.

Nhận diện trang giả mạo cơ quan nhà nước

Kẻ gian có thể tạo trang web, tài khoản mạng xã hội giả danh cơ quan y tế để lừa đảo hoặc bán hàng. Một số lưu ý:

• Trang chính thức của cơ quan nhà nước Việt Nam dùng tên miền .gov.vn.
• Cơ quan nhà nước không bán thuốc, không yêu cầu chuyển khoản để «xác thực thuốc».
• Cẩn thận với tài khoản mạng xã hội tự xưng «Bộ Y tế» nhưng không có dấu xác minh hoặc liên kết từ trang chính thức.
• Không cung cấp thông tin cá nhân, mật khẩu, mã OTP cho bất kỳ ai tự xưng cán bộ y tế qua điện thoại.

Những nguồn tham khảo bổ sung đáng tin cậy

Ngoài cơ quan quản lý, tờ hướng dẫn sử dụng đi kèm thuốc là tài liệu đã được phê duyệt trong hồ sơ đăng ký, nên rất đáng tin. Bác sĩ và dược sĩ là nguồn tư vấn trực tiếp tốt nhất cho trường hợp của bạn. Trang của bệnh viện lớn, tổ chức y tế quốc tế cũng cung cấp thông tin giáo dục chất lượng. Hãy cảnh giác với trang chỉ đăng bài kèm quảng cáo sản phẩm.

Khi tra cứu xong mà vẫn băn khoăn

Nếu kết quả không rõ ràng, hãy mang hộp thuốc tới nhà thuốc uy tín để dược sĩ xem, hoặc gọi đường dây nóng của Sở Y tế. Nếu phát hiện dấu hiệu thuốc giả, bạn có thể phản ánh theo hướng dẫn trong bài cách tố giác cơ sở bán thuốc giả. Thói quen tra cứu vài phút trước khi dùng thuốc mới giúp cả gia đình yên tâm hơn.