Trẻ uống nhầm thuốc người lớn: xử trí ngay tại nhà và cách phòng
Khi phát hiện trẻ uống nhầm thuốc của người lớn, hãy lấy phần thuốc còn lại khỏi miệng trẻ, giữ lại vỏ hộp, gọi 115 hoặc đưa trẻ đến cơ sở y tế gần nhất ngay, kể cả khi trẻ chưa có biểu hiện gì. Không tự gây nôn, không cho trẻ ăn uống gì để "giải độc". Trẻ đang co giật, li bì hay khó thở cần được cấp cứu khẩn cấp.
Chuyện có thật từ đầu năm 2026
Tuổi Trẻ ngày 21/1/2026 đưa tin ba trẻ 2, 3 và 7 tuổi ở xã Hướng Phùng, Quảng Trị nhập Bệnh viện Đa khoa tỉnh trong tình trạng lừ đừ, giảm tri giác, tăng trương lực cơ và co giật. Các bé chơi cùng nhau, than đau đầu, rồi một bạn lớp 3 lấy thuốc an thần kinh của người lớn trong nhà cho các bạn uống "cho hết đau đầu". Sau hai ngày điều trị, tri giác các bé mới cải thiện.
Câu chuyện cho thấy nguy cơ không chỉ đến từ trẻ mới biết đi. Trẻ lớn hơn cũng bắt chước người lớn: thấy bố mẹ đau đầu thì uống thuốc, nên nghĩ mình cũng làm được.
Nhóm tuổi và loại chất hay gặp
Theo bài của Nhân Dân được Báo Lào Cai đăng lại, Bệnh viện Nhi Trung ương thường tiếp nhận trẻ uống nhầm thuốc diệt chuột, thuốc trừ sâu, dầu hỏa, chất tẩy rửa, thuốc ngủ, thuốc an thần. Trẻ 1–5 tuổi chiếm phần lớn vì tò mò nhưng chưa phân biệt được chất độc. Nguyên nhân phía người lớn gồm để thuốc trong tầm tay, tự mua thuốc, dùng lại đơn cũ hoặc dùng chung thuốc giữa trẻ và người lớn.
Mười phút đầu: làm gì, tránh gì
| Nên làm | Không nên làm |
|---|---|
| Lấy thuốc còn trong miệng trẻ ra | Móc họng, cho uống nước muối để gây nôn |
| Gọi 115 hoặc đưa đi viện ngay | Chờ xem trẻ có biểu hiện gì rồi mới đi |
| Mang vỏ hộp, vỉ thuốc, chai hóa chất theo | Cho trẻ ăn, uống sữa, nước chanh để "trung hòa" |
| Đặt trẻ nằm nghiêng nếu trẻ lơ mơ mà còn thở | Để trẻ nằm ngửa một mình trong phòng |
| Giữ lại chất nôn nếu trẻ tự nôn | Tự cho trẻ uống thêm thuốc khác |
Hướng dẫn không gây nôn và không cho ăn uống dựa theo trang hướng dẫn ngộ độc của NHS (Anh), vì trẻ có thể sặc vào phổi. Với chất ăn mòn như axit, kiềm, xăng dầu, gây nôn còn làm bỏng thực quản lần thứ hai. Nếu trẻ ngừng thở và không phản ứng, cần ép tim thổi ngạt theo hướng dẫn của tổng đài cấp cứu.
Thông tin bác sĩ cần
- Tên thuốc, hàm lượng, số viên có thể đã uống (đếm số viên còn lại trong vỉ).
- Thời điểm phát hiện, thời điểm ước đoán trẻ uống.
- Cân nặng của trẻ và các bệnh đang có.
- Biểu hiện từ lúc phát hiện: nôn, buồn ngủ, co giật, khó thở.
Những loại thuốc nguy hiểm dù chỉ một viên
Với trẻ nhỏ, một số nhóm thuốc của người lớn có thể gây hại nghiêm trọng ngay ở liều rất nhỏ, như thuốc an thần, thuốc ngủ, thuốc tim mạch, thuốc hạ đường huyết. Thuốc nhỏ mũi co mạch cũng là nguyên nhân hay gặp vào mùa lạnh. Vì vậy, đừng tự trấn an "chắc chỉ một viên". Những rủi ro của thuốc ngủ trôi nổi được phân tích thêm trong bài tác hại của thuốc ngủ không kê đơn.
Sắp xếp lại tủ thuốc cho nhà có trẻ
- Cất cao và có khóa. Tủ cao trên tầm với, có chốt; không để thuốc trên bàn ăn, đầu giường, túi xách.
- Giữ nguyên vỏ hộp. Không chiết thuốc sang chai nước, lọ kẹo; không đổ hóa chất sang chai nước ngọt.
- Không gọi thuốc là kẹo. Cách dỗ trẻ uống thuốc bằng chữ "kẹo" khiến trẻ tự tìm "kẹo" khi người lớn vắng nhà.
- Dặn trẻ lớn. Giải thích rằng thuốc của ai chỉ người đó uống, kể cả khi thấy mình có triệu chứng giống.
- Chú ý khi có khách. Ông bà, họ hàng đến chơi dịp cuối năm thường mang theo túi thuốc riêng; nhắc cất túi lên cao.
Cách bảo quản thuốc đúng nhiệt độ, độ ẩm có trong bài bảo quản thuốc đúng cách tại nhà; khi sắp xếp lại, hãy kết hợp cả yếu tố an toàn cho trẻ.
Những thời điểm dễ xảy ra tai nạn
Tai nạn uống nhầm hiếm khi xảy ra vào lúc cả nhà đang để ý. Chúng thường rơi vào những khoảnh khắc nếp sinh hoạt bị xáo trộn:
- Khi người lớn đang ốm. Thuốc được để ngay đầu giường, bàn ăn cho tiện uống, còn bố mẹ mệt nên trông con lơi hơn.
- Khi chuyển nhà, dọn nhà cuối năm. Đồ đạc bày ra sàn, túi thuốc, chai tẩy rửa nằm lẫn trong thùng các-tông.
- Khi về quê, đến nhà người thân. Nhà ông bà thường không có tủ khóa, thuốc huyết áp, thuốc tiểu đường để trên bàn nước.
- Giờ cao điểm buổi chiều. Người lớn vừa nấu cơm vừa đón con, trẻ tự chơi một mình.
Biết trước những thời điểm này giúp cả nhà chủ động: trước chuyến về quê Tết, có thể nhắc ông bà cất thuốc vào hộp có nắp và để trên nóc tủ trong những ngày cháu ở chơi.
Dạy trẻ về thuốc theo độ tuổi
Với trẻ 2–3 tuổi, quy tắc đơn giản nhất là "chỉ uống thứ bố mẹ đưa". Trẻ mẫu giáo có thể hiểu thuốc là thứ giúp chữa bệnh nhưng uống sai sẽ làm đau bụng, buồn ngủ, phải đi viện. Trẻ tiểu học, như nhóm trẻ trong câu chuyện ở Quảng Trị, cần được giải thích rằng mỗi người có bệnh khác nhau, thuốc của người này có thể gây hại cho người khác, và khi đau đầu thì báo người lớn chứ không tự tìm thuốc.
Sau khi xuất viện
Nhiều gia đình cảm thấy có lỗi và giấu chuyện. Thay vào đó, hãy cùng rà soát nơi trẻ đã lấy được thuốc và sửa ngay. Nếu người lớn trong nhà đang dùng thuốc hướng thần, thuốc điều trị bệnh tâm thần, nên hỏi bác sĩ về cách cất giữ và cấp phát an toàn. Chỉ một lần sơ suất là đủ, nhưng cũng chỉ cần một chiếc tủ có khóa để ngăn phần lớn tai nạn.
Hãy lưu sẵn số 115 và số điện thoại bệnh viện nhi gần nhà trong điện thoại của mọi người lớn chăm trẻ, kể cả ông bà và người giúp việc. Trong lúc hoảng hốt, việc không phải tìm số sẽ tiết kiệm những phút quý giá.
Câu hỏi thường gặp
Trẻ uống nhầm một viên paracetamol có sao không?
Mức độ nguy hiểm phụ thuộc hàm lượng viên thuốc và cân nặng của trẻ. Vì không thể tự tính chính xác tại nhà, hãy gọi cấp cứu hoặc đưa trẻ đi khám và mang theo vỉ thuốc.
Có nên cho trẻ uống sữa khi uống nhầm thuốc?
Không. Không cho trẻ ăn uống gì khi chưa có hướng dẫn của nhân viên y tế, vì trẻ có thể sặc hoặc làm chậm quá trình xử trí.
Trẻ uống nhầm nước tẩy rửa thì làm gì?
Không gây nôn vì chất ăn mòn có thể làm tổn thương thực quản thêm lần nữa. Lau sạch miệng, giữ lại chai hóa chất và đưa trẻ đến cơ sở y tế ngay.
Trẻ chưa có triệu chứng có cần đi viện không?
Có. Nhiều loại thuốc gây triệu chứng muộn sau vài giờ. Bác sĩ cần đánh giá dựa trên loại thuốc và lượng đã uống, không chỉ dựa trên biểu hiện hiện tại.
Bài liên quan

Trẻ bị bỏng nước nóng, máy sưởi mùa đông: sơ cứu đúng trong 20 phút
Mùa đông trẻ dễ bỏng vì nồi lẩu, phích nước, máy sưởi. Làm mát vết bỏng bằng nước mát chảy 20 phút, những thứ không được bôi và khi nào phải đưa trẻ đến viện.

Hạ thân nhiệt ở người cao tuổi ngày rét đậm: dấu hiệu và cách làm ấm
Thân nhiệt dưới 35 độ C là cấp cứu, người già sống một mình dễ gặp nhất. Cách nhận biết run, lú lẫn, nói líu, làm ấm đúng và việc cần tránh ngày rét đậm.

Sưởi than trong phòng kín mùa đông: ngộ độc khí CO và cách sơ cứu
Khí CO từ bếp than không màu, không mùi, có thể khiến cả nhà ngộ độc khi ngủ. Dấu hiệu sớm, các bước sơ cứu an toàn và cách sưởi ấm thay thế cho mùa rét 2026.

Tiêm vắc xin cúm mùa 2026–2027: ai nên tiêm và tiêm lúc nào
WHO cập nhật cả ba thành phần vắc xin cúm mùa 2026–2027. Ai nên tiêm, tiêm lúc nào để kịp Tết Đinh Mùi, phản ứng sau tiêm thường gặp và các hiểu lầm hay gặp.