Tiêm vắc xin cúm mùa 2026–2027: ai nên tiêm và tiêm lúc nào
Vắc xin cúm nên được tiêm mỗi năm, cho mọi người từ 6 tháng tuổi trở lên nếu không có chống chỉ định, ưu tiên phụ nữ mang thai, trẻ 6 tháng đến 5 tuổi, người trên 65 tuổi, người bệnh mạn tính và nhân viên y tế. Cơ thể cần khoảng hai tuần để tạo kháng thể, nên muốn được bảo vệ trong dịp Tết Đinh Mùi 2027 thì tiêm ngay từ bây giờ là hợp lý. Mùa 2026–2027 có vắc xin với cả ba thành phần đã được cập nhật.
Vắc xin mùa này có gì mới
Ngày 27/2/2026, WHO công bố khuyến nghị thành phần vắc xin cúm Bắc bán cầu mùa 2026–2027 sau bốn ngày rà soát dữ liệu giám sát toàn cầu. Vắc xin ba thành phần dùng công nghệ trứng gồm chủng giống A/Missouri/11/2025 (H1N1)pdm09, A/Darwin/1454/2025 (H3N2) và B/Tokyo/EIS13-175/2025 (dòng B/Victoria).
Lý do thay đổi: một biến thể A(H3N2) khác biệt rõ, gọi là "phân nhánh K", xuất hiện từ tháng 8/2025, lan nhanh và khiến mùa cúm ở nhiều nước bắt đầu sớm hơn. Theo trang mùa cúm 2026–2027 của CDC Hoa Kỳ, cả ba thành phần của vắc xin mùa này đều khác với mùa 2025–2026. Điều này có nghĩa mũi tiêm năm ngoái không thay được mũi năm nay.
Việt Nam nằm ở Bắc bán cầu nên dùng vắc xin theo công thức Bắc bán cầu. Loại cụ thể có tại từng điểm tiêm do cơ sở tiêm chủng tư vấn.
Ai nên ưu tiên tiêm
Theo tờ thông tin về cúm mùa của WHO, mỗi năm thế giới có khoảng 1 tỷ ca cúm, 3–5 triệu ca nặng và 290.000–650.000 ca tử vong do bệnh hô hấp liên quan cúm. WHO khuyến nghị tiêm hằng năm cho:
- Phụ nữ mang thai.
- Trẻ từ 6 tháng đến 5 tuổi.
- Người trên 65 tuổi.
- Người mắc bệnh mạn tính.
- Nhân viên y tế.
Danh sách này khớp với nhóm nguy cơ mắc cúm nặng mà Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế) nêu trong khuyến cáo được Báo Đại biểu Nhân dân đăng ngày 20/10/2026: người trên 65 tuổi, trẻ dưới 5 tuổi, phụ nữ mang thai đặc biệt ba tháng cuối, phụ nữ trong hai tuần sau sinh, người bệnh tim, phổi mạn, suy thận, xơ gan, đái tháo đường và người suy giảm miễn dịch.
Phụ nữ mang thai nên trao đổi với bác sĩ sản khoa; bài thuốc và thai kỳ có thêm lưu ý về dùng thuốc trong giai đoạn này.
Tiêm lúc nào thì kịp Tết
CDC cho biết vắc xin cần khoảng hai tuần để tạo kháng thể. Ở Mỹ, khuyến cáo là tiêm trước cuối tháng 10, khi cúm chưa lan rộng trong cộng đồng. Với Việt Nam, Cục Phòng bệnh nhận định số ca có thể tăng vào các tháng thu đông lạnh và giao mùa. Tết Đinh Mùi 2027 là dịp đi lại, tụ họp đông người, nên tiêm sớm trong tháng 11–12 giúp cơ thể có đủ thời gian đáp ứng.
| Tình huống | Gợi ý |
|---|---|
| Chưa tiêm mùa này | Tiêm càng sớm càng tốt, không cần đợi mùa sau |
| Trẻ tiêm cúm lần đầu cần 2 mũi | Mũi 1 sớm, mũi 2 cách ít nhất 4 tuần (theo CDC) |
| Đang sốt, ốm cấp | Hỏi bác sĩ, thường hoãn tới khi khỏi |
| Từng dị ứng nặng với vắc xin cúm | Báo bác sĩ trước khi tiêm |
Phản ứng sau tiêm thường gặp
Theo trang thông tin cơ bản về vắc xin cúm của CDC, phản ứng hay gặp gồm đau, đỏ, sưng chỗ tiêm, đau đầu, sốt, đau cơ, buồn nôn, mệt. Các phản ứng này thường nhẹ và tự hết sau thời gian ngắn. Nếu khó thở, sưng mặt môi, nổi mề đay toàn thân sau tiêm, cần báo ngay nhân viên y tế; bài dấu hiệu dị ứng và cách xử trí mô tả kỹ các biểu hiện cần cảnh giác.
Chuẩn bị trước buổi tiêm
- Mang theo sổ tiêm chủng hoặc thông tin mũi cúm các năm trước, nhất là với trẻ nhỏ, để bác sĩ biết trẻ cần một hay hai mũi.
- Kể đủ bệnh nền và thuốc đang dùng. Người đang dùng thuốc ức chế miễn dịch, đang hóa trị hoặc từng phản ứng mạnh với vắc xin cần báo trước. Bài những câu hỏi nên hỏi bác sĩ gợi ý cách chuẩn bị.
- Ăn nhẹ trước khi đi, mặc áo dễ kéo tay lên bắp tay.
- Ở lại theo dõi sau tiêm theo hướng dẫn của cơ sở tiêm chủng trước khi ra về.
Cả nhà cùng tiêm có lợi gì
Trẻ dưới 6 tháng chưa tiêm được vắc xin cúm. Khi những người xung quanh như bố mẹ, anh chị, ông bà được tiêm, nguy cơ mang virus về nhà giảm, gián tiếp che chắn cho em bé. Tương tự, người cao tuổi đáp ứng với vắc xin kém hơn người trẻ, nên việc con cháu cùng tiêm giúp tạo thêm một lớp bảo vệ. Dịp Tết, khi nhiều thế hệ sum họp trong một nhà, lợi ích này càng rõ.
Nếu đã có triệu chứng cúm thì sao
Vắc xin là biện pháp phòng ngừa, không dùng để chữa khi đã mắc bệnh. Người đang sốt, ho, đau họng, sổ mũi nên nghỉ ngơi, đeo khẩu trang khi tiếp xúc người khác và theo dõi sức khỏe như khuyến cáo của Cục Phòng bệnh. Nhóm nguy cơ cao như người già, trẻ nhỏ, phụ nữ mang thai, người bệnh mạn tính nên đi khám sớm khi có triệu chứng, thay vì tự điều trị ở nhà nhiều ngày. Dấu hiệu khó thở, đau ngực, lơ mơ, sốt cao không hạ là lý do để đến viện ngay. Sau khi đã khỏi bệnh, hãy hỏi bác sĩ về thời điểm tiêm phù hợp cho phần còn lại của mùa cúm.
Những hiểu lầm hay gặp
- "Năm ngoái tiêm rồi." Miễn dịch giảm dần theo thời gian và virus thay đổi, nên mũi tiêm cần nhắc lại mỗi mùa.
- "Tiêm xong vẫn bị cúm, vậy là vô ích." Vắc xin không ngăn mọi ca nhiễm nhưng giảm nguy cơ bệnh nặng, biến chứng và tử vong, nhất là ở người cao tuổi.
- "Bị cúm thì uống kháng sinh cho nhanh." Cúm do virus; Cục Phòng bệnh khuyến cáo không tự dùng thuốc kháng virus hay kháng sinh khi chưa có chỉ định. Kháng sinh không diệt được virus cúm, dùng sai còn gây kháng thuốc.
Vắc xin chỉ là một lớp bảo vệ. Rửa tay, đeo khẩu trang ở nơi đông người, che miệng khi ho và hạn chế tiếp xúc khi đang ốm vẫn là những thói quen cần giữ suốt mùa đông.
Câu hỏi thường gặp
Tiêm vắc xin cúm có bị cúm không?
Vắc xin cúm dạng tiêm không làm bạn mắc cúm. Một số người có sốt nhẹ, đau mỏi sau tiêm, đây là phản ứng của hệ miễn dịch và thường tự hết.
Vắc xin cúm bảo vệ được bao lâu?
Miễn dịch giảm dần theo thời gian và chủng virus thay đổi mỗi năm, vì vậy cần tiêm nhắc lại hằng năm theo thành phần của mùa mới.
Vừa khỏi cúm có cần tiêm vắc xin không?
Có thể vẫn nên tiêm vì vắc xin bảo vệ trước nhiều chủng khác nhau. Hãy hỏi bác sĩ về thời điểm phù hợp sau khi đã hồi phục.
Có thể tiêm vắc xin cúm cùng lúc với vắc xin khác không?
Nhiều trường hợp có thể tiêm cùng buổi, nhưng phụ thuộc loại vắc xin và tình trạng sức khỏe. Bác sĩ khám sàng lọc sẽ quyết định lịch phù hợp.
Bài liên quan

Trẻ bị bỏng nước nóng, máy sưởi mùa đông: sơ cứu đúng trong 20 phút
Mùa đông trẻ dễ bỏng vì nồi lẩu, phích nước, máy sưởi. Làm mát vết bỏng bằng nước mát chảy 20 phút, những thứ không được bôi và khi nào phải đưa trẻ đến viện.

Trẻ uống nhầm thuốc người lớn: xử trí ngay tại nhà và cách phòng
Trẻ 1–5 tuổi hay uống nhầm thuốc, hóa chất của người lớn. Việc nên và không nên làm trong vài phút đầu, thông tin cần mang tới viện và cách cất thuốc an toàn.

Hạ thân nhiệt ở người cao tuổi ngày rét đậm: dấu hiệu và cách làm ấm
Thân nhiệt dưới 35 độ C là cấp cứu, người già sống một mình dễ gặp nhất. Cách nhận biết run, lú lẫn, nói líu, làm ấm đúng và việc cần tránh ngày rét đậm.

Sưởi than trong phòng kín mùa đông: ngộ độc khí CO và cách sơ cứu
Khí CO từ bếp than không màu, không mùi, có thể khiến cả nhà ngộ độc khi ngủ. Dấu hiệu sớm, các bước sơ cứu an toàn và cách sưởi ấm thay thế cho mùa rét 2026.