Cảnh báo: Thuốc giảm cân không nguồn gốc gây nguy hiểm tính mạng

Thuốc giảm cân không rõ nguồn gốc có thể nguy hiểm đến tính mạng vì nhiều sản phẩm loại này chứa hoạt chất không được khai báo, trong đó có những chất đã bị cấm hoặc rút khỏi thị trường ở nhiều nước vì làm tăng nguy cơ đau tim, đột quỵ, rối loạn nhịp tim. Ngoài ra, sản phẩm có thể chứa thuốc lợi tiểu, thuốc nhuận tràng, hormone tuyến giáp hay chất kích thích, gây mất nước, rối loạn điện giải, tổn thương gan. Cân nặng giảm nhanh không phải là dấu hiệu sản phẩm tốt mà thường là dấu hiệu cơ thể đang bị tác động mạnh và nguy hiểm.

Vì sao sản phẩm giảm cân trôi nổi «hiệu quả nhanh»

Giảm cân bền vững cần thời gian vì liên quan tới năng lượng nạp vào, năng lượng tiêu hao và thói quen sống. Khi một sản phẩm hứa giảm vài ký mỗi tuần mà không cần ăn kiêng, cơ chế thường nằm ở một trong những tác động sau:

• Ức chế cảm giác thèm ăn mạnh bằng chất tác động lên thần kinh trung ương.
• Tăng chuyển hóa giả tạo bằng chất kích thích hoặc hormone tuyến giáp.
• Mất nước bằng thuốc lợi tiểu, làm cân giảm nhưng không phải mỡ.
• Tiêu chảy bằng thuốc nhuận tràng, làm mất nước và điện giải.

Những tác động này tạo con số trên cân ấn tượng nhưng không giảm mỡ thật sự, và cân nặng thường tăng lại khi ngừng. Trong khi đó, cơ thể phải trả giá.

Các nhóm chất ẩn từng bị cảnh báo

Người dùng không biết sản phẩm chứa gì, nên không thể tự cân nhắc chống chỉ định. Đây là điều khiến sản phẩm trôi nổi nguy hiểm hơn cả thuốc giảm cân được kê đơn.

Những ai đặc biệt dễ gặp biến chứng

• Người có bệnh tim, tăng huyết áp, rối loạn nhịp tim, tiền sử đột quỵ.
• Người bệnh tuyến giáp, tiểu đường, bệnh thận, bệnh gan.
• Người có tiền sử lo âu, trầm cảm, rối loạn ăn uống.
• Phụ nữ mang thai, cho con bú.
• Thanh thiếu niên, vì cơ thể đang phát triển và dễ chịu áp lực ngoại hình.
• Người đang dùng thuốc điều trị khác, do nguy cơ tương tác.

Dấu hiệu cần ngừng ngay và đi khám

Nếu bạn hoặc người thân đang dùng sản phẩm giảm cân và gặp các biểu hiện sau, hãy ngừng sử dụng và đến cơ sở y tế:

• Tim đập nhanh, hồi hộp, đánh trống ngực, đau ngực.
• Khó thở, choáng váng, ngất.
• Đau đầu dữ dội, nhìn mờ, yếu nửa người, nói khó (cần gọi cấp cứu 115 ngay).
• Mất ngủ nặng, bồn chồn, lo âu, có ý nghĩ bất thường.
• Tiêu chảy kéo dài, chuột rút, mệt lả.
• Vàng da, nước tiểu sẫm màu, đau vùng gan.

Mang theo sản phẩm, bao bì để bác sĩ có thông tin. Kể rõ đã dùng bao lâu, liều ra sao.

Chiêu quảng cáo cần nhận diện

Sản phẩm giảm cân trôi nổi thường được bán qua mạng xã hội, livestream, đội ngũ «tư vấn viên» nhắn tin riêng. Các chiêu thường thấy:

• Ảnh trước và sau ấn tượng, không thể kiểm chứng.
• Cam kết «giảm bao nhiêu ký trong bao nhiêu ngày, không hiệu quả hoàn tiền».
• Khẳng định «thành phần thiên nhiên 100%, không tác dụng phụ».
• Người bán khuyên tăng liều khi thấy giảm chậm, hoặc nói các triệu chứng hồi hộp, mất ngủ là «cơ thể đang đào thải».
• Dùng hình ảnh người nổi tiếng, bác sĩ không rõ thật giả.

Câu «cơ thể đang đào thải» là lời giải thích đặc biệt nguy hiểm, vì nó khiến người dùng bỏ qua dấu hiệu cảnh báo. Bạn có thể đọc thêm về nguy cơ nhiễm độc từ thuốc lậu mua qua mạng xã hội.

Kiểm tra trước khi tin

1. Tìm số đăng ký hoặc số công bố trên bao bì, tra trên hệ thống của Cục Quản lý Dược hoặc Cục An toàn thực phẩm.
2. Tìm tên sản phẩm kèm từ «cảnh báo», «thu hồi» trên trang của các cơ quan này.
3. Kiểm tra doanh nghiệp chịu trách nhiệm có tồn tại không.
4. Hỏi dược sĩ hoặc bác sĩ về thành phần ghi trên nhãn.

Danh sách lý do sản phẩm bị thu hồi được giải thích trong bài thực phẩm chức năng bị thu hồi và cấm lưu hành.

Hướng giảm cân an toàn hơn

Giảm cân hiệu quả và bền vững thường dựa trên những nguyên tắc không mới nhưng đã được kiểm chứng:

• Điều chỉnh khẩu phần, ưu tiên rau, đạm nạc, ngũ cốc nguyên hạt; giảm đồ ngọt, đồ chiên, nước ngọt có đường.
• Tăng vận động hằng ngày, kết hợp hoạt động thể lực và giảm thời gian ngồi.
• Ngủ đủ giấc, quản lý căng thẳng, vì thiếu ngủ và stress ảnh hưởng tới cảm giác thèm ăn.
• Đặt mục tiêu giảm từ từ, theo dõi vòng eo chứ không chỉ cân nặng.

Với người béo phì hoặc thừa cân có bệnh kèm theo, bác sĩ có thể cân nhắc thuốc điều trị béo phì đã được cấp phép, hoặc các phương pháp khác, sau khi đánh giá đầy đủ. Những thuốc này cần theo dõi y tế và không mua tự do. Hãy tìm đến bác sĩ nội tiết hoặc chuyên khoa dinh dưỡng thay vì người bán hàng online.

Nếu đã dùng một thời gian

Ngừng sản phẩm và đi khám, kể cả khi chưa có triệu chứng. Bác sĩ có thể đề nghị đo huyết áp, điện tim, xét nghiệm chức năng gan thận, điện giải, tuyến giáp tùy tình huống. Đừng cảm thấy xấu hổ khi kể với bác sĩ; thông tin trung thực giúp bạn được chăm sóc đúng.